Pilav ve Tahıl Yemekleri

Pilavı uzun süre "en kolay yemek" sanıp defalarca lapa yaptım. Bir keresinde misafire tencereyi ters çevirip çıkardığımda ortaya çıkan şeyi görünce yanına salata koyup konuyu değiştirmeye çalıştım. O günden sonra pilavı ciddiye aldım: pirinci tanımaya, suyu ölçmeye, ateşi ayarlamaya başladım. Şimdi tane tane pilav benim için şans işi değil, tekrarlanabilir bir iş. Bu sayfada kendi mutfağımda öğrendiklerimi, yeni başlayan birinin anlayacağı sırayla anlatıyorum.

Önce pirinci tanı

Bir pilav tarifi pirinç seçimiyle başlar; gerisi tekniktir. Markette karşınıza çıkan başlıca türler şunlar:

Yeni başlıyorsan baldo ile başla. Tanesi iri olduğu için pişme anını görmek daha kolay, biraz fazla su koysan da tamamen çorbaya dönüşmüyor.

Adım adım tane tane tereyağlı pilav

1. Ölç. 2 su bardağı pirinç, 3 su bardağı sıcak su (veya tavuk suyu), 2 yemek kaşığı tereyağı, 1 yemek kaşığı sıvı yağ, 1 tatlı kaşığı tuz. Bardakla ölçmek, gözünle tahmin etmekten kat kat güvenilir.
2. Yıka. Pirinci geniş bir kaba al, üzerine su koy, elinle nazikçe karıştır. Su bulanınca dök, berraklaşana kadar 3-4 kez tekrarla. Bu, yüzeydeki fazla nişastayı alır; yapışmayı önleyen en büyük adım budur.
3. Ilık tuzlu suda beklet. Elini yakmayacak sıcaklıkta suya bir tatlı kaşığı tuz atıp pirinci 20-30 dakika bırak. Taneler eşit nemlenir, pişerken kırılmaz. Sonra süzgeçte suyunu iyice akıt.
4. Yağı ısıt, pirinci kavur. Tencerede tereyağı ile sıvı yağı birlikte erit (sıvı yağ, tereyağının yanmasını engeller). Pirinci ekle, kısık-orta ateşte 2-3 dakika, tahta kaşıkla nazikçe çevirerek kavur. Taneler şeffaflıktan sütlü beyaza dönünce hazır.
5. Sıcak suyu ekle. Kaynamış suyu tek seferde dök, tuzunu ayarla. Soğuk su eklemek pişme ritmini bozar ve tanelerin dışını sertleştirir.
6. Kaynat, sonra kıs. Kapak açıkken kuvvetli ateşte kaynasın. Su seviyesi pirincin yüzeyine inip "gözenekler" görünmeye başlayınca ateşi en kısığa al, kapağı kapat.
7. Karıştırma. 10-12 dakika hiç dokunma. Kapağı kaldırıp bakma isteğine direnmek en zor kısım; her bakışta buhar kaçıyor.
8. Demlendir. Ocağı kapat, tencere ile kapak arasına temiz bir mutfak bezi koy, 10-15 dakika bekle. Bez fazla nemi emer, taneler toparlanır.
9. Havalandır. Çatalla ya da kaşığın sırtıyla alttan üste doğru kabartarak karıştır. Bastırıp ezme; pilavı öldüren hareket bu.

Aynı yöntemle çeşitlendirmek

• Şehriyeli pilav: Tereyağında önce bir avuç arpa şehriyeyi kızarana kadar kavur, sonra pirinci ekle.
• İç pilav: Kuş üzümü, dolmalık fıstık, ince kıyılmış soğan ve az tarçın-yenibahar. Fıstığı yağda pembeleştirmeyi atlama.
• Nohutlu pilav: Haşlanmış nohudu su eklemeden önce tencereye kat.
• Sebzeli pilav: Havuç ve bezelyeyi kavurma aşamasında ekle; sebze yemeklerinde kullandığım aynı mantık, sebzenin suyunu salması.

Bulgur, kuskus ve diğer tahıllar

Bulgur pilavı bence pirinçten daha affedici. Pilavlık iri bulgur için oran 1 ölçek bulgur, 1,5 ölçek sıcak su veya domates suyu. Soğanı ve biberi yağda kavur, salçayı ekle kokusu çıkınca sıcak suyu dök, bulguru at, karıştır, kapağı kapat ve ocağı çok kısık yap. 10 dakika sonra kapat, 15 dakika demlendir. Bulguru yıkamıyorum, ıslatmıyorum; ikisi de lapa yapıyor.

Diğer tahıllar için pratik rehberim:

Kinoayı yıkamayı asla atlama; yüzeyindeki saponin acı bir tat bırakıyor. Firik ve karabuğdayı ise pirinç gibi yağda kavurunca aroması çok açılıyor.

Sık yapılan hatalar

• Göz kararı su: "Parmak boyu su" ölçüsü tencere çapına göre değişiyor. Bardakla ölç, not al.
• Soğuk su eklemek: Taneler dışı sert, içi çiğ kalıyor.
• Sürekli karıştırmak: Nişasta dışarı çıkar
  © 2026 Peynir Kitabı